Cukrzyca – jedna choroba, różne oblicza

W Polsce 3 miliony osób choruje na cukrzycę (9,1 % populacji). Co 10 sekund na świecie diagnozuje się cukrzycę, a co 6 sekund z powodu jej powikłań umiera człowiek. Aż 90% zachorowań dotyczy cukrzycy typu 2, której można zapobiegać! Jest główną przyczyną ślepoty, niewydolności nerek, zawałów serca, udaru mózgu i amputacji kończyn dolnych.

Cukrzyca typu 1

zwana insulinozależną, wywoływana jest niszczeniem komórek beta trzustki, odpowiedzialnych za produkcję i wydzielanie insuliny (hormonu obniżającego poziom glukozy we krwi). Występuje głównie u dzieci i młodych dorosłych (ujawnia się do 20 roku życia). Jedynym możliwym leczeniem tej choroby jest podawanie insuliny oraz właściwe odżywianie i wysiłek fizyczny.

Czynniki sprzyjające rozwojowi:

  • Czynniki genetyczne – mają częściowe znaczenie, dziedziczy się pewną skłonność do cukrzycy.
  • Infekcje wirusowe (np. świnka, różyczka, cytomegalia).
  • Wiek matki powyżej 40 lat w momencie porodu.
  • Czynniki stresogenne.
  • Kontakt z substancjami chemicznymi.

Objawy:

  • Zwiększone oddawanie moczu (wielomocz).
  • Nadmierne pragnienie (polidypsja).
  • Gwałtowna utrata masy ciała, mimo zachowanego lub wzmożonego łaknienia.
  • Zmniejszanie odporności organizmu.
  • Stałe uczucie zmęczenia.
  • Pogorszenie koncentracji.
  • Niechęć do wysiłku fizycznego, stale postępujące osłabienie.
  • W późniejszym okresie dochodzi do pogorszenia ostrości wzroku.

Cukrzyca typu 2

należy do grupy chorób cywilizacyjnych, czyli determinowanych przez styl życia. Wynika z nieprawidłowego działania insuliny w organizmie (insulinooporność). Nazywana jest insulinoniezleżną lub cukrzycą wieku dorosłego, mimo iż coraz częściej dotyka także dzieci. Około 85-90% zachorowań na cukrzycę dotyczy cukrzycy typu 2.

Czynniki sprzyjające rozwojowi:

  • Wiek ponad 45 lat.
  • Nadwaga (BMI >25 kg/m2).
  • Stwierdzane wcześniej podwyższone wartości glikemii (nieprawidłowa glikemia na czczo > 100 mg/dl, nieprawidłowa tolerancja glukozy).
  • Cukrzyca w najbliższej rodzinie.
  • Kobiety z przebytą cukrzycą ciążową.
  • Nadciśnienie tętnicze (>140/90 mmHg).
  • Mała aktywność fizyczna.
  • Zaburzenia gospodarki lipidowej.
  • Osoby z chorobami sercowo-naczyniowymi.
  • Kobiety z zespołem policystycznych jajników (PCO).

Objawy:

  • Nadmierne pragnienie.
  • Częsty głód.
  • Zmęczenie i apatia.
  • Przyrost masy ciała.
  • Skłonność do zmian ropnych na skórze, złe gojenie się ran.
  • Grzybica międzypalcowa.
  • Zaburzenia ukrwienia krążenia u osób starszych (uczucie oziębienia stóp).
  • Świąd skóry.
  • Infekcje intymne kobiet.
  • Impotencja u mężczyzn.

Powikłania:

  • Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa). Jej pierwszym objawem jest występowanie białka w moczu.
  • Retinopatia cukrzycowa czyli choroba siatkówki. Cukrzyca może być też przyczyną zaćmy i zmian jaskrowych.
  • Problemy ze wzrokiem pojawiają się u co trzeciej osoby z cukrzycą.
  • Uszkodzenia włókien nerwowych (neuropatie cukrzycowe). Pacjent odczuwa mrowienia, drętwienie, traci czucie w kończynach.
  • Choroba niedokrwienna mięśnia sercowego, zawał, udar-spowodowane uszkodzeniem dużych naczyń krwionośnych.
  • Trudne gojenie się ran, obniżona odporność.
  • Pojawienie się zespołu stopy cukrzycowej.
  • Zaburzenia gospodarki lipidowej organizmu.
  • Choroby przyzębia (stany zapalne dziąseł).

7 zasad dla cukrzyka:

  1. Wsłuchaj się w swój organizm i reaguj na sygnały, które Ci daje.
  2. Monitoruj poziom cukru przed posiłkiem lub podaniem insuliny lub 1,5 do 2 godzin po jedzeniu. Sprawdzaj go za pomocą glukometru lub CGM – ciągłego monitoringu glikemii.
  3. Bezwzględnie przestrzegaj zaleceń lekarza dotyczących przyjmowania leków czy podawania insuliny.
  4. Informuj każdego lekarza, u którego się leczysz, że jesteś cukrzykiem i jakie leki bierzesz. Pamiętaj, że niektóre leki podwyższają zapotrzebowanie na insulinę (np. leki hormonalne).
  5. Przestrzegaj zaleceń dietetycznych ustalonych z lekarzem i dietetykiem. Nie pij alkoholu, wyeliminuj cukier z diety.
  6. Bądź aktywny fizycznie, uprawiaj sport.
  7. Przestrzegaj higieny. Przy wysokim poziomie cukru we krwi, nawet niewielkie skaleczenie może się długo goić.

Opracowano na podstawie materiałów udostępnionych w ramach akcji Narodowego Funduszu Zdrowia – Środa z Profilaktyką

Aktualności

zobacz więcej aktualności
wizyta małej dziewczynki u lekarza pediatry. Osoby na obrazku siedzą i trzymają maskotkę w rękach Harmonogram pracy Poradni Pediatrycznej lipiec 2022

30.06.2022

Harmonogram pracy Poradni Pediatrycznej lipiec 2022

Szanowni Państwo, w związku z sezonem urlopowym przedstawiamy Harmonogram pracy Poradni Pediatrycznej w lipcu 2022 w Ośrodku Zdrowia w Minodze:

czytaj dalej o Harmonogram pracy Poradni Pediatrycznej lipiec 2022
medycyna szkolna - dziecko siedzi przy biurku i ma mierzone ciśnienie przez lekarkę Informacja dla Rodziców ósmoklasistów

21.06.2022

Informacja dla Rodziców ósmoklasistów

Informacja dla Rodziców Uczniów Klas Ósmych:

czytaj dalej o Informacja dla Rodziców ósmoklasistów
żółty trójkąt z czarnym wykrzyknikiem w środku Przeniesienie Poradni: Dermatologicznej i Laryngologicznej

30.05.2022

Przeniesienie Poradni: Dermatologicznej i Laryngologicznej

Szanowni Pacjenci, w związku z remontem Przychodni Rejonowej w Skale informujemy, iż od środy – 01.06.2022r. Poradnia Laryngologiczna oraz Poradnia Dermatologiczna zostają przeniesione do Ośrodka Zdrowia w Cianowicach (ul. Krakowska 250, 32-043 Cianowice).

czytaj dalej o Przeniesienie Poradni: Dermatologicznej i Laryngologicznej
Przeniesienie Poradni Pediatrycznej

27.05.2022

Przeniesienie Poradni Pediatrycznej

Szanowni Pacjenci, w związku z rozpoczynającym się remontem Przychodni Rejonowej w Skale, informujemy, iż do czasu jego zakończenia Poradnia Pediatryczna zostaje przeniesiona od 30.05.2022 r. do naszego Ośrodka Zdrowia w Minodze (Minoga 5).

czytaj dalej o Przeniesienie Poradni Pediatrycznej