Krwiodawstwo darem życia

Krew jest jednym z płynów ustrojowych, pełni funkcje transportowe i obronne dla organizmu. Ilość krwi w organizmie człowieka to ok. 5,5 – 6 litrów. Jej kolor zależy od barwnika krwi – hemoglobiny. Co roku w Polsce przetacza się około 1 200 000 jednostek koncentratu krwinek czerwonych, co oznacza, że tyle donacji jest potrzebnych, żeby pozyskać krew dla potrzebujących pacjentów.

Krew spełnia czynności transportowe, dostarcza do tkanek tlen i substancje odżywcze, odprowadza z nich produkty przemiany materii oraz przenosi związki biologicznie aktywne, np. hormony z gruczołów wydzielania wewnętrznego do narządów. Pełni również funkcję obronną, która umożliwia wykrywanie czynników szkodliwych (bakterie, wirusy) i pozwala skutecznie im przeciwdziałać.

 

Podstawowe składniki krwi:

  • elementy morfotyczne – erytrocyty (czerwone krwinki), leukocyty (białe krwinki – granulocyty, limfocyty i monocyty) oraz trombocyty (płytki krwi);
  • osocze – składnik płynny, stanowi około 55-60% objętości krwi. Oprócz wody, która jest głównym składnikiem osocza (90%), zawiera związki organiczne i nieorganiczne, takie jak białka (albuminy, globuliny, fibrynogen), kwasy tłuszczowe, glukozę, witaminy i sole mineralne;
  • hormony, transportowane do komórek rozpuszczone gazy, substancje odżywcze (cukry, tłuszcze), witaminy, produkty przemiany materii (np. mocznik, kwas moczowy).

Każdego dnia w ludzkim organizmie tworzą się miliony krwinek czerwonych, białych i płytek krwi. Elementy krwi powstają głównie w szpiku kostnym, a także w śledzionie, węzłach chłonnych i układzie siateczkowo-śródbłonkowym.

Sposoby pobierania krwi:

  • Metoda konwencjonalna – dawca oddaje krew pełną w ilości 450 mililitrów (1 jednostka), zawierającą krwinki czerwone, płytkowe, białe i osocze. Krew pobiera się z pojedynczego wkłucia do żyły, do jednorazowych pojemników z tworzywa sztucznego. Zabieg trwa ok. 5-10 minut, może być wykonywany w odstępach minimum 8 tygodni.
  • Metoda aferezy – dawca oddaje tylko wybrane elementy komórkowe krwi (krwinki czerwone, płytki, osocze, granulocyty), w odstępach uzależnionych od rodzaju donacji.

Kto może zostać krwiodawcą?

Osoba w wieku 18 – 65 lat, ciesząca się dobrym zdrowiem, ważąca co najmniej 50 kilogramów, a także u której w ciągu ostatnich 6 miesięcy:

  • nie wykonano akupunktury, tatuażu, przekłucia uszu lub innych części ciała;
  • nie miała wykonanych żadnych zabiegów operacyjnych, badań inwazyjnych i endoskopowych (np. badań artroskopii, laparoskopii);
  • nie była leczona krwią i preparatami krwiopochodnymi.

Jak się przygotować do oddania krwi?

Dzień przed oddaniem krwi pij dużo płynów (najlepiej niegazowanej wody mineralnej).

W dniu oddania krwi:

  • zjedz lekki, niskotłuszczowy posiłek. Zalecane są m.in.: pełnoziarniste pieczywo, ryż, kasza, makaron, ryby, chude mięso i wędliny, owoce, dżem, miód, woda, soki owocowe i warzywne;
  • wyklucz z diety tłuszcze pochodzenia zwierzęcego m.in.: jajka, mleko, śmietanę, masło, tłuste mięso, kiełbasę, pasztet, rosół;
  • bądź wypoczęty i wyspany;
  • nie pal papierosów, nie spożywaj alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych. Nawet śladowa ilość substancji może być szkodliwa dla osoby, której twoja krew zostanie przetoczona;
  • nie przyjmuj żadnych leków (poinformuj o tym lekarza kwalifikującego);
  • nie zgłaszaj się do oddania krwi jeśli jesteś przeziębiony;
  • nie zapomnij zabrać ze sobą dokumentu tożsamości ze zdjęciem i nr PESEL.

Osobie, która bezpłatnie oddała krew oraz została zarejestrowana w Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa przysługuje m.in:

  • tytuł „Honorowego Dawcy Krwi”;
  • zwolnienie od pracy w dniu, w którym oddaje krew (W okresie ogłoszonego stanu epidemii, każdemu dawcy po donacji przysługują 2 dni wolne od pracy (w dniu donacji oraz dniu następnym).
  • ulga podatkowa – odliczenie wartości oddanej krwi od dochodu.

Każdej kobiecie, która oddała co najmniej 5 litrów krwi i każdemu mężczyźnie, który oddał co najmniej 6 litrów krwi oraz każdemu, kto oddał odpowiadającą tej objętości ilość innych składników krwi przysługuje dodatkowo:

  • tytuł i odznaka „Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi”;
  • uprawnienie do korzystania poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej oraz usług farmaceutycznych udzielanych w aptekach;
  • bezpłatne zaopatrzenie w leki objęte wykazami leków podstawowych i uzupełniających do wysokości limitu ceny.

Krwi ani żadnych produktów krwiopodobnych nie da się wyprodukować. Jedynym źródłem pochodzenia krwi jest ludzki organizm.

Opracowano na podstawie materiałów udostępnionych w ramach akcji Narodowego Funduszu Zdrowia – Środa z Profilaktyką

Aktualności

zobacz więcej aktualności
Wesołych Świąt!

14.04.2022

Wesołych Świąt!

Ciepłych, rodzinnych Świąt Wielkanocnych, radości oraz wszelkiej pomyślności w życiu zawodowym i prywatnym życzą Dyrekcja i Pracownicy Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Skale  

czytaj dalej o Wesołych Świąt!
Obrazek przedstawia glukometr, insulinę oraz tabletki zażywane podczas leczenia cukrzycy Cukrzyca typu B – zapobieganie powikłaniom

06.04.2022

Cukrzyca typu B – zapobieganie powikłaniom

Cukrzyca typu 2 jest przewlekłą chorobą metaboliczną, która powszechnie występuje na całym świecie. Przyczyną jej rozwoju jest defekt wydzielania i/lub działania insuliny czego wynikiem jest utrzymujące się, podwyższone stężenie glukozy we krwi. Cukrzyca jest chorobą, na którą w Polsce choruje ok. 3 mln osób. Przewiduje się, że do 2030 roku, co dziesiąty Polak będzie chorował […]

czytaj dalej o Cukrzyca typu B – zapobieganie powikłaniom
Dwie dłonie złożone w serce - jedna dłoń pomalowana na kolor flagi Polski - biało-czerwony, drukga na kolor flagi Ukrainy - niebiesko żółty INFORMACJA O RÓWNYM TRAKTOWANIU

18.03.2022

INFORMACJA O RÓWNYM TRAKTOWANIU

Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Skale informuje, iż zarówno obywatele polscy jak i obywatele ukraińscy posiadają prawo do równego dostępu do świadczeń zdrowotnych*. Oznacza to, że: • narodowość lub obywatelstwo nie mogą być przesłankami do przyjmowania pacjentów poza kolejnością, • każdy pacjent ma prawo, aby o kolejności jego dostępu do świadczeń medycznych w placówkach […]

czytaj dalej o INFORMACJA O RÓWNYM TRAKTOWANIU
flaga Ukrainy z napisem szczepienie przeciw COVID-19

28.02.2022

У зв’язку з війною в Україні Самостійна Поліклініка у місті Скала інформує, що в мережах Національной Програми Вакцинації КОЖЕН ГРОМАДЯНИН УКРАЇНИ може вакцинуватися проти COVID-19 в Районній Поліклініці в м. Скала, вул. Сломніцька 69 (Słomnicka 69, Skała). Всіх, що готові вакцинуватися, запрошуємо реєструватися телефонно під номером +48 12 618 61 00 або +48 12 389 […]

czytaj dalej o