Profilaktyka osteoporozy

Ponad 200 milionów osób na całym świecie dotkniętych jest osteoporozą, w Polsce na osteoporozę choruje ok. 2,8 mln osób, połowa zachorowań dotyczy osób w wieku 75-84 lata. Powoduje prawie 90% złamań nasady bliższej kości udowej oraz trzonów kręgów u kobiet i 70% u mężczyzn.

Osteoporoza to choroba cywilizacyjna, charakteryzująca się zmniejszeniem i osłabieniem struktury mineralnej kości, a w rezultacie zwiększoną podatnością na złamania. Częściej dotyka kobiet niż mężczyzn.

Wyróżniamy dwa rodzaje osteoporozy:

pierwotna – występuje najczęściej, jest konsekwencją starzenia się układu szkieletowego. Rozwija się u kobiet po menopauzie oraz u mężczyzn w podeszłym wieku. Utrata gęstości mineralnej kości jest nieuchronnym procesem związanym z wiekiem.

wtórna – jest wynikiem współistnienia innych chorób lub stosowania niektórych leków, może pojawić się w każdym wieku.

 

Czynniki ryzyka:

wiek;

niska masa kostna;

niska masa ciała;

przebyte złamanie bez istotnego urazu;

przewlekłe leczenie glikokortykosteroidami obecnie lub w przeszłości;

palenie papierosów i picie alkoholu;

reumatoidalne zapalenie stawów;

nieodpowiednia dieta, uboga w wapń i witaminę D;

mała aktywność fizyczna;

niedostateczna ekspozycja na światło słoneczne;

 

Densytometia jest to badanie gęstości mineralnej kości (BMD). Jest bezpieczne i nie wymaga żadnego przygotowania. Badanie przeprowadza się zazwyczaj w odniesieniu do kości, które najczęściej ulegają złamaniu w przebiegu osteoporozy (szyjka kości udowej, odcinek lędźwiowy kręgosłupa, kości przedramienia, kości nadgarstka).

Profilaktyka:

Dieta:

Korzystne dla kości:

mleko i produkty mleczne: kefir, jogurt sery twarogowe, żółte, feta – o obniżonej zawartości tłuszczu;

owoce świeże i suszone (wszystkie);

warzywa świeże i gotowane (zwłaszcza liściaste) sałata, rukola, jarmuż, brokuły, kapusta, kalafior, brukselka, kiełki, groszek zielony, nasiona roślin strączkowych. Warzywa warto jadać w postaci surówek z dodatkiem oleju rzepakowego lub oliwy;

tłuste ryby morskie (łosoś, sardynki, makrela, śledź, szprotki, turbot, flądra) – świeże, mrożone, wędzone o małej zawartości soli;

pieczywo razowe (graham, żytnie, orkiszowe, wieloziarniste) oraz kasze (gryczana, jaglana, jęczmienna), ryż i makarony pełnoziarniste.

 

Niekorzystne dla kości:

przetwory mięsne (wędliny) konserwowane fosforanami, a także słone wędliny;

szczawiany zawarte m.in. w szczawiu, szpinaku, rabarbarze i botwinie;

nadmierne spożycie tłuszczów zwierzęcych – zwiększają wydalanie wapnia z organizmu i obniżają jego przyswajanie z przewodu pokarmowego.

 

Ruch:

Regularna aktywność fizyczna jest niezbędna dla utrzymania kości w zdrowiu. Powinniśmy poświęcić na nią co najmniej 30-60 minut dziennie w zależności od wieku. Zalecany przez ekspertów WHO program aktywności fizycznej seniorów, w którym bierze się pod uwagę ryzyko osteoporozy w tym wieku, powinien zawierać trzy elementy:

ćwiczenia wytrzymałościowe – marsz, marszobieg, jazda na rowerze, nordic walking z intensywnością odpowiednią do stanu zdrowia i sprawności ogólnej ćwiczących;

ćwiczenia siłowe – angażujące najważniejsze grupy mięśniowe tj.: brzucha, pleców, nóg i ramion;

ćwiczenia rozciągające, równoważne i koordynacyjne;

Dobrze zaplanowany trening zmniejsza ryzyko złamań kości. Mocne mięśnie stabilizują znacznie postawę ciała i eliminują ryzyko upadku, a tym samym złamań osteoporotycznych.

 

Dla kobiet, szczególnie zagrożonych osteoporozą, opracowany został Program Koordynacji Profilaktyki Złamań Osteoporotycznych.

Skierowany jest do kobiet:

w wieku 50–70 lat;

nie leczących się na osteoporozę;

u których wcześniej nie została zdiagnozowana choroba.

Szczegółowe informacje o programie oraz  ośrodkach  realizujących badania znajdziesz na stronie:

https://pacjent.gov.pl/programy-profilaktyczne/profilaktyka-osteoporozy

Gdzie szukać poradni leczenia osteoporozy:

https://gsl.nfz.gov.pl/GSL/GSL/PrzychodnieSpecjalistyczne

 

Opracowano na podstawie materiałów udostępnionych w ramach akcji Narodowego Funduszu Zdrowia – Środa z Profilaktyką

Aktualności

zobacz więcej aktualności

16.06.2021

Krwiodawstwo darem życia

Krwiodawstwo darem życia Co roku w Polsce przetacza się około 1 200 000 jednostek koncentratu krwinek czerwonych, co oznacza, że tyle donacji jest potrzebnych, żeby pozyskać krew dla potrzebujących pacjentów. Ilość krwi w organizmie człowieka to ok. 5,5 – 6 litrów.

czytaj dalej

15.06.2021

Teleplatforma Pierwszego Kontaktu (TPK)

TELEPLATFORMA PIERWSZEGO KONTAKTU (TPK) – 800 137 200 Jeden, bezpłatny numer telefonu, przeznaczony dla osób ubezpieczonych i mieszkających w Polsce – 800 137 200. TPK jest dostępna poza godzinami pracy Podstawowej Opieki Zdrowotnej, czyli: • od poniedziałku do piątku w godzinach od 18:00 do 8:00 następnego dnia • w soboty i niedziele oraz inne dni ustawowo […]

czytaj dalej

09.06.2021

Profilaktyka osteoporozy

Ponad 200 milionów osób dotkniętych jest osteoporozą na całym świecie. W Polsce na osteoporozę choruje ok. 2,8 mln osób. Czym jest osteoporoza? Jakie są czynniki rozwoju tej choroby? Czy dieta i aktywność fizyczna może pomóc w redukcji czynników rozwoju osteoporozy? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz TUTAJ

czytaj dalej

07.06.2021

Szczepienie młodzieży 12+ przeciwko COVID-19

Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Skale informuje, iż od dzisiaj tj. 7 czerwca 2021r., rozpoczyna się rejestracja na szczepienie przeciwko COVID-19 młodzieży, która ukończyła 12 r.ż. Szczepienia odbywają się w Punktach Szczepień – w Przychodni Rejonowej w Skale, ul. Słomnicka 69 oraz w Ośrodku Zdrowia w Cianowicach, ul. Krakowska 250.

czytaj dalej