Profilaktyka uzależnień – tytoń i e-papierosy

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) palenie tytoniu zabija na świecie ponad siedem milionów ludzi rocznie. Co czwarty nastolatek pali e-papierosy, ponad połowa z palących robi to codziennie, głównie dla rozrywki i odstresowania.

Tradycyjne papierosy zawierają tytoń. Dym papierosowy, powstający w trakcie palenia, zawiera 250 substancji szkodliwych (m.in. polon, DDT, kadm, arsen, cyjanowodór, smoła) 60 z nich wywołuje nowotworowy. Papierosy elektroniczne (e-papierosy, e-fajki) to urządzenia podgrzewające specjalny płyn. Wytwarzają aerozol lub mieszankę małych cząstek w powietrzu, którą wdycha palący. Niestety do sięgania po e-papierosa, szczególnie młodzież zachęca m.in. różnorodność, ponad 8 000 smaków płynów (e-liquidu): słodkich lub owocowych.

Palenie papierosów ma negatywny wpływ na organizm, zwiększa ryzyko wystąpienia wielu chorób tj.: nowotwory jamy ustnej, gardła, krtani, płuc, szyjki macicy, trzustki, nerek, udar, choroby układu oddechowego i krążenia, przewlekłe zapalenie jelit, osteoporozy. Według Głównego Inspektoratu Sanitarnego szkodliwe działanie e-papierosów obejmuje podrażnienia dróg oddechowych, zmiany zapalne oskrzeli i rozedmowe w płucach, ryzyko zapalenia płuc, spadek wydajności układu odpornościowego, podrażnienia błon śluzowych jamy ustnej i gardła, wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, w tym drżenie mięśni i skurcze.

 

Częstą przyczyną palenia papierosów przez nieletnich i dorosłych są negatywne wzorce wyniesione z rodziny, dlatego:

nie pal papierosów przy dzieciach i nie częstuj ich;

uświadamiaj dzieciom zdrowotne konsekwencje palenia papierosów;

porozmawiaj z nauczycielami na temat egzekwowania zakazu palenia tytoniu na terenie szkoły oraz szkolnego programu zapobiegania palenia tytoniu.

 

Gdy przestajesz palić, na nowo odkrywasz smaki, co wzmaga apetyt.

Wybieraj produkty mało przetworzone, bez dodatku cukrów prostych oraz szkodliwych tłuszczów trans. Glukoza zwiększa głód nikotynowy. Spożycie czerwonego mięsa i wędlin wzmaga chęć zapalenia papierosa.

Wprowadź do diety produkty bogate w błonnik i minerały: pełnoziarniste pieczywa, kasze, strączki, warzywa, suszone owoce. Nikotyna przyspiesza perystaltykę jelit, w trakcie rzucania nałogu mogą pojawić się zaparcia.

Pamiętaj o wypijaniu odpowiedniej ilości płynów 2-2,5 litra, najlepiej wody. Badania udowodniły wspomagające działanie soku z limonki przy rzucaniu palenia.

Regularna aktywność fizyczna pomaga w regeneracji organizmu po rzuceniu palenia, poprawia kondycję psychiczną poprzez wzrost poziomu endorfin. Zalecane są ćwiczenia fizyczne zwiększające stopniowo wydolność płuc palacza (spacery, marsze, slow jogging, biegi, nordic walking, jazda na rowerze, fitness).

 

Od chwili rzucenia palenia organizm zaczyna się regenerować:

po 24 godzinach – zmniejsza się ryzyko ostrego zawału serca;

do 3 miesięcy – poprawia się kondycja fizyczna;

po roku – o połowę zmniejsza się ryzyko zachorowania na chorobę niedokrwienną serca;

po 5 latach – zmniejsza się ryzyko wystąpienia udaru mózgu, oraz zachorowania na raka jamy ustnej, przełyku i krtani oraz płuc;

po 15 latach – ryzyko zachorowania na raka płuca jest podobne jak u osoby nigdy niepalącej.

 

Program Profilaktyki Chorób Odtytoniowych skierowany jest do osób, które:

mają więcej niż 18 lat i palą papierosy lub inne wyroby tytoniowe;

są w średnim wieku (między 40 a 65 lat);

nie miały w ramach programu profilaktyki POChP, wykonanych badań spirometrycznych w ciągu ostatnich 36 miesięcy;

nie miały wcześniej zdiagnozowanej przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, przewlekłego zapalenia oskrzeli lub rozedmy.

Szczegółowe informacje o programie znajdziesz na stronach:

https://pacjent.gov.pl/programy-profilaktyczne https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/programy-profilaktyczne

 

Lista placówek biorących udział w programie:

https://gsl.nfz.gov.pl/GSL/GSL/ProgramyProfilaktyczne 

 

Telefoniczna Poradnia Pomocy Palącym (TPPP)

801 108 108, 22 211 80 15- pon. – pt.: 09:00 -21:00; sob.: 09:00-15:00

 

Opracowano na podstawie materiałów udostępnionych w ramach akcji Narodowego Funduszu Zdrowia – Środa z Profilaktyką

Aktualności

zobacz więcej aktualności

16.06.2021

Krwiodawstwo darem życia

Krwiodawstwo darem życia Co roku w Polsce przetacza się około 1 200 000 jednostek koncentratu krwinek czerwonych, co oznacza, że tyle donacji jest potrzebnych, żeby pozyskać krew dla potrzebujących pacjentów. Ilość krwi w organizmie człowieka to ok. 5,5 – 6 litrów.

czytaj dalej

15.06.2021

Teleplatforma Pierwszego Kontaktu (TPK)

TELEPLATFORMA PIERWSZEGO KONTAKTU (TPK) – 800 137 200 Jeden, bezpłatny numer telefonu, przeznaczony dla osób ubezpieczonych i mieszkających w Polsce – 800 137 200. TPK jest dostępna poza godzinami pracy Podstawowej Opieki Zdrowotnej, czyli: • od poniedziałku do piątku w godzinach od 18:00 do 8:00 następnego dnia • w soboty i niedziele oraz inne dni ustawowo […]

czytaj dalej

09.06.2021

Profilaktyka osteoporozy

Ponad 200 milionów osób dotkniętych jest osteoporozą na całym świecie. W Polsce na osteoporozę choruje ok. 2,8 mln osób. Czym jest osteoporoza? Jakie są czynniki rozwoju tej choroby? Czy dieta i aktywność fizyczna może pomóc w redukcji czynników rozwoju osteoporozy? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz TUTAJ

czytaj dalej

07.06.2021

Szczepienie młodzieży 12+ przeciwko COVID-19

Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Skale informuje, iż od dzisiaj tj. 7 czerwca 2021r., rozpoczyna się rejestracja na szczepienie przeciwko COVID-19 młodzieży, która ukończyła 12 r.ż. Szczepienia odbywają się w Punktach Szczepień – w Przychodni Rejonowej w Skale, ul. Słomnicka 69 oraz w Ośrodku Zdrowia w Cianowicach, ul. Krakowska 250.

czytaj dalej