sala operacyjna, na statywie wisi krew która jest przetaczana operowanemu pacjentowi,

16.06.2021

Krew jest jednym z płynów ustrojowych, pełni funkcje transportowe i obronne dla organizmu. Ilość krwi w organizmie człowieka to ok. 5,5 – 6 litrów. Jej kolor zależy od barwnika krwi – hemoglobiny. Co roku w Polsce przetacza się około 1 200 000 jednostek koncentratu krwinek czerwonych, co oznacza, że tyle donacji jest potrzebnych, żeby pozyskać krew dla potrzebujących pacjentów.

Krew spełnia czynności transportowe, dostarcza do tkanek tlen i substancje odżywcze, odprowadza z nich produkty przemiany materii oraz przenosi związki biologicznie aktywne, np. hormony z gruczołów wydzielania wewnętrznego do narządów. Pełni również funkcję obronną, która umożliwia wykrywanie czynników szkodliwych (bakterie, wirusy) i pozwala skutecznie im przeciwdziałać.

 

Podstawowe składniki krwi:

  • elementy morfotyczne – erytrocyty (czerwone krwinki), leukocyty (białe krwinki – granulocyty, limfocyty i monocyty) oraz trombocyty (płytki krwi);
  • osocze – składnik płynny, stanowi około 55-60% objętości krwi. Oprócz wody, która jest głównym składnikiem osocza (90%), zawiera związki organiczne i nieorganiczne, takie jak białka (albuminy, globuliny, fibrynogen), kwasy tłuszczowe, glukozę, witaminy i sole mineralne;
  • hormony, transportowane do komórek rozpuszczone gazy, substancje odżywcze (cukry, tłuszcze), witaminy, produkty przemiany materii (np. mocznik, kwas moczowy).

Każdego dnia w ludzkim organizmie tworzą się miliony krwinek czerwonych, białych i płytek krwi. Elementy krwi powstają głównie w szpiku kostnym, a także w śledzionie, węzłach chłonnych i układzie siateczkowo-śródbłonkowym.

 

Sposoby pobierania krwi:

  • Metoda konwencjonalna – dawca oddaje krew pełną w ilości 450 mililitrów (1 jednostka), zawierającą krwinki czerwone, płytkowe, białe i osocze. Krew pobiera się z pojedynczego wkłucia do żyły, do jednorazowych pojemników z tworzywa sztucznego. Zabieg trwa ok. 5-10 minut, może być wykonywany w odstępach minimum 8 tygodni.
  • Metoda aferezy – dawca oddaje tylko wybrane elementy komórkowe krwi (krwinki czerwone, płytki, osocze, granulocyty), w odstępach uzależnionych od rodzaju donacji.

 

Kto może zostać krwiodawcą?

Osoba w wieku 18 – 65 lat, ciesząca się dobrym zdrowiem, ważąca co najmniej 50 kilogramów, a także u której w ciągu ostatnich 6 miesięcy:

  • nie wykonano akupunktury, tatuażu, przekłucia uszu lub innych części ciała;
  • nie miała wykonanych żadnych zabiegów operacyjnych, badań inwazyjnych i endoskopowych (np. badań artroskopii, laparoskopii);
  • nie była leczona krwią i preparatami krwiopochodnymi.

 

Jak się przygotować do oddania krwi?

Dzień przed oddaniem krwi pij dużo płynów (najlepiej niegazowanej wody mineralnej).

W dniu oddania krwi:

  • zjedz lekki, niskotłuszczowy posiłek. Zalecane są m.in.: pełnoziarniste pieczywo, ryż, kasza, makaron, ryby, chude mięso i wędliny, owoce, dżem, miód, woda, soki owocowe i warzywne;
  • wyklucz z diety tłuszcze pochodzenia zwierzęcego m.in.: jajka, mleko, śmietanę, masło, tłuste mięso, kiełbasę, pasztet, rosół;
  • bądź wypoczęty i wyspany;
  • nie pal papierosów, nie spożywaj alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych. Nawet śladowa ilość substancji może być szkodliwa dla osoby, której twoja krew zostanie przetoczona;
  • nie przyjmuj żadnych leków (poinformuj o tym lekarza kwalifikującego);
  • nie zgłaszaj się do oddania krwi jeśli jesteś przeziębiony;
  • nie zapomnij zabrać ze sobą dokumentu tożsamości ze zdjęciem i nr PESEL.

 

Osobie, która bezpłatnie oddała krew oraz została zarejestrowana w Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa przysługuje m.in:

  • tytuł „Honorowego Dawcy Krwi”;
  • zwolnienie od pracy w dniu, w którym oddaje krew (W okresie ogłoszonego stanu epidemii, każdemu dawcy po donacji przysługują 2 dni wolne od pracy (w dniu donacji oraz dniu następnym).
  • ulga podatkowa – odliczenie wartości oddanej krwi od dochodu.

 

Każdej kobiecie, która oddała co najmniej 5 litrów krwi i każdemu mężczyźnie, który oddał co najmniej 6 litrów krwi oraz każdemu, kto oddał odpowiadającą tej objętości ilość innych składników krwi przysługuje dodatkowo:

  • tytuł i odznaka „Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi”;
  • uprawnienie do korzystania poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej oraz usług farmaceutycznych udzielanych w aptekach;
  • bezpłatne zaopatrzenie w leki objęte wykazami leków podstawowych i uzupełniających do wysokości limitu ceny.

Krwi ani żadnych produktów krwiopodobnych nie da się wyprodukować. Jedynym źródłem pochodzenia krwi jest ludzki organizm.

Opracowano na podstawie materiałów udostępnionych w ramach akcji Narodowego Funduszu Zdrowia – Środa z Profilaktyką

Aktualności

zobacz więcej aktualności
Obrazek przedstawia zabieg szczepienia - osoba w niebieskich rękawiczkach wstrzykuje młodej kobiecie preparat Szczepienie przeciw ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV)

30.05.2023

Szczepienie przeciw ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV)

Szanowni Państwo, Informujemy, że od dnia 1 czerwca br. SPZOZ w Skale realizuje bezpłatne szczepienia przeciw ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV). Jest wiele typów HPV, spośród których część jest silnie rakotwórcza – może powodować min. raka szyjki macicy. Kraje, które wprowadziły szczepienia przeciw HPV, zmniejszyły liczbę zakażeń nawet o 90%.   Szczepienia zalecane są dla dziewcząt […]

czytaj dalej o Szczepienie przeciw ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV)
Życzenia wielkanocne: Radosnych Świąt Wielkanocnych przepełnionych nadzieją budzącej się do życia wiosny. Pogody w sercu, radości oraz miłych chwil spędzonych w gronie najbliższych życzą Dyrekcja i Pracownicy Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Skale Wesołych Świąt Wielkanocnych!

05.04.2023

Wesołych Świąt Wielkanocnych!

czytaj dalej o Wesołych Świąt Wielkanocnych!
Obrazek przedstawia mężczyzne siedzącego przed lekarzem, prawdopodobnie słucha zaleceń lekarskich. Z tyłu stoi aparat USG Poradnia Urologiczna SPZOZ w Skale na NFZ!

27.03.2023

Poradnia Urologiczna SPZOZ w Skale na NFZ!

Szanowni Pacjenci, z przyjemnością informujemy, iż od 1 kwietnia 2023 r. w SPZOZ w Skale będzie funkcjonowała Poradnia Urologiczna, przyjmująca pacjentów w ramach podpisanej umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. Aby skorzystać z bezpłatnej wizyty urologicznej, należy posiadać skierowanie.

czytaj dalej o Poradnia Urologiczna SPZOZ w Skale na NFZ!
obrazek przedstawia dziecko przebrane za lekarza i badające misia Uwaga! Zawieszona rejestracja na szczepienia dzieci w dniach 27.02. – 01.03

27.02.2023

Uwaga! Zawieszona rejestracja na szczepienia dzieci w dniach 27.02. – 01.03

Z uwagi na nagłą nieobecność personelu, rejestracja na szczepienia dzieci jest zawieszona do środy włącznie. Za utrudnienia przepraszamy.

czytaj dalej o Uwaga! Zawieszona rejestracja na szczepienia dzieci w dniach 27.02. – 01.03